اهميت و ضرورت ارزشيابي

 

 چرا بايد ارزشيابي انجام شود؟ اگر ارزشيابي انجام نشود چه اتفاقي خواهد افتاد؟ آيا ارزشيابي هميشه، همه جا و براي هر فعاليت ريز و درشتي لازم است؟ دلايل ضروري بودن و اهميت داشتن آن چيست ؟ مي توان گفت هيچ فعاليتي عبث و بيهوده انجام نمي شود  و هدف يا هدف هايي را دنبال مي کند . کشاورزي که زمين را شخم مي زند ،باغباني که درخت مي کارد ، دانش آموزي که درس مي خواند ، معامي که درس مي دهد و..... همه وهمه به دنبال هدفي (يا هدف هايي ) هستند و براي رسيدن به اين هدف ها (1) طرح و برنامه اي دارند،(2) اين طرح و برنامه رات به شکلي اجرا و پياده مي کنند،(3) از وسايل و ابزار مختلف استفاده مي کنند و..... حال سوال اينست که هر کدام از اين افراد از کجا بدانند که به هدف هاي خود رسيده اند يا نه وبه چه ميزاني ؟ طرح و برنامه اي که داشتهخ اند متناسب و در راستار رسيدن به هدف بوده است يا نه ؟ اين عناصر و مؤلفه ها با هم سازگاري و هماهنگي داشته اند يا نه؟ اين عناصر و مؤلفه ها و حتي هدف ها تا چه ميزان در راستاي نياز هاي فرد و جامعه بوده است ؟ و...... هزاران سوال ديگر از اين دست براي هر عامل انساني (معلم، کشاورز، مهندس و.....) مطرح مي شود که پاسخ آنها رافرآيندي به نام ارزشيابي مي دهد ، به بيان ديگر ارزش يابي همچون نور افکني است که در شبي ظلماني روشن مي سازد ما کجا بوده ايم، چگونه و با چه ابزارو وسايلي حرکت کرده ايم و به کجا رسيده ايم ، در حالي که اگر ارزشيلبي انجام نشود ما هيچگونه بينش وشناختي نسبت به خود و عناصر و مؤلفه هاي يک فعاليت ياذ دفرآيند و تحقق اهداف آن نداريم. بنابر اين يکي از ضروري ترين فرآيند ها در چرخه ي آموزش و پرورش فرآيند ارزشيابي است که در ادامه با توجه عناصر اصلي آموزش و پرورش و نيروي انساني ضرورت آن به بلررسيب جايگاه و اهميت ارزش يابي مي پر دازيم.

 ارزشيابي از ديدگاه قرآن

 سوره اعراف آيه 168:

و قطعنا هم في الارض امما فهم الصالحون و فهم دون ذلک و بلوناهم بالحسنات و السيات لعلم يرجعون

 و بني اسرائيل را در روي زمين بشعبي متفرق ساختيم. بعضي از آنها صالح و رستگار و برخي به خلاف آن، وآنها به خوبيها و بديها بيازموديم باشد که باز گردند.

 

سوره محمد آيه 31

ولنبلونکم حتي نعلم المجاهدين منکم والصابرين ونبلو اخبارکم

 

والبته ما شما را در مقام امتحان مي آوريم تا آن که در راه خدا مجاهده و کوشش دارد و صبري کندمقامش معلوم سازيم و اخبار و اظهارات شما را هم بيازمائيم

 

سوره بقره آيه155

ولنبلونکم بشيمن الخوف والجوع ونقصمن الاموال والانفس والثمرات وبشر الصابرين

 والبته شما را به سختي ها چون ترس وگرسنگي ونقصان اموال ونفوس وآفات زراعت بيازمائيم وبشارت و مژده آسايش از آنسختي ها و صابران است.

 سوره انعام آيه 165

ورفع بعضهم فوق بعض درجات ليبلوکم في ما اتاکم ان ربک سريع العقاب وانه لغفوررحيم

ورتبه ي بعضي را از بعضي بالاتر قرار داد تا شما را در اين تفاوت رتبه ها بيازمايد که همانا خدا سخت زود کيفر و بسيار بخشنده و مهربان است.